บทบาทและมารยาทในการเข้าร่วมกิจกรรมการออกกำลังกายและ นันทนาการ
นันทนาการ มาจากศัพท์คำว่า Recreation ซึ่งมาจากคำว่ากิริยา คือ ครีเอท (To Create) ซึ่งหมายถึง การสร้างหรือทำให้เกิดขึ้น คำว่า รี (re) เป็นอุปสรรคเติมหน้าคำกริยาแสดงถึง คำใหม่ หรือเพิ่มเติมอีก ดังนั้น เมื่อเป็นคำว่า “Re-create “ก็หมายถึงการสร้างใหม่ หรือให้มีขึ้นใหม่ สร้างใหม่มีขึ้นใหม่ เมื่อเป็นคำนามก็จะเป็นคำว่า เรคครีเอชั่น (recreation) ซึ่งจะหมายถึง การสร้างให้มีขึ้นใหม่ หรือ การทำให้มีขึ้นใหม่
การออกกำลังกาย หมายถึง การออกแรง การใช้พลังงานหรือกิจกรรมทางร่างกาย (Physical activities) ที่บุคคลได้กระทำเพื่อต้องการให้ร่างกายได้รับการเคลื่อนไหว อาทิเช่น การเล่นกีฬาประเภทต่างๆ การบริหารร่างกาย การเดินทางไกล การปีนเขา การเพาะกาย ฯลฯ ซึ่งจะมีผลทำให้ร่างกายแข็งแรง และสมบูรณ์ทางสุขภาพอนามัย การออกกำลังกาย เป็นปัจจัยที่สำคัญอย่างหนึ่ง ที่มีผลต่อการเจริญเติบโตทางร่าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวัยเด็ก และวัยรุ่น การออกกำลังกายจะทำให้กระดูก และกล้ามเนื้อส่วนต่างๆ มีการเจริญและพัฒนาขึ้นทั้งความยาว และความหนา เนื่องจากมีการเพิ่มการสะสมแร่ธาตุแคลเซียมในกระดูกทำให้กระดูกมีความแข็งแรง เพิ่มมากขึ้น การออกกำลังกายที่กระทำโดยถูกต้องจะให้คุณค่าแก่ร่างกายมาก
ทั้งนี้ทั้งนั้นการร่วมกิจกรรมทั้งหมดดังกล่าวก็ควรทำตามกฎระเบียบ มารยาทด้วย เมื่อทุกคน รวมถึงสมาชิกปฏิบัติตามก็จะทำให้การดำเนินกิจกรรมเป็นไปด้วยดี รวมั้งเป็นการสร้างเสริมความสัมพันธ์ของบุคคลและกลุ่มได้อีกด้วย
***ก่อนอื่นเราก็ควรที่จะมารู้จักคำต่างๆ ซึ่งเกี่ยวข้องกับเนื้อหาในด้านมารยาทและบทบาทในกิจกรรมออกกำลังกายและ นันทการ กัน ซึ่งจะทำให้เข้าใจถึงวิธีปฏิบัติและ บทบาท ของแต่ละบุคคลได้ชัดเจนมากยิ่งขึ้น ดังนี้

- บทบาท คือ พฤติกรรมของบุคคลที่ถูกผู้อื่นคาดหวังว่าจะต้องแสดงออกให้สอดคล้องเหมาะสมกับตำแหน่งหน้าที่การงานของบุคคลในกิจกกรมนันทนาการและออกกำลังกาย
- มารยาท คือ ลักษณะการแสดงออกที่เหมาะสมของบุคคลที่สมควรปฏิบัติในกิจกรรมนั้นๆ
- ผู้นำกิจกรรม คือ ผู้ที่ควบคุมดูแลในกิจกรรม รวมถึงเป็นผู้สาธิตขั้นตอนปฏิบัติในกิจกรรมให้ผู้ร่วมกิจกรรมได้ทำตาม
- ผู้ร่วมกิจกรรม คือ ผู้ที่เข้าร่วมกิจกรรมหรือเรียกได้ว่าเป็นผู้ปฏิบัติตาม หรือแม้แต่ในฐานะผู้ชม
- บทบาทและมารยาทในการเข้าร่วมกิจกรรมการออกกำลังกายและ นันทนาการ คือ การแสดงออกของบุคคลในบทบาท* ที่ถูกต้องและเหมาะสมในการเข้าร่วมกิจกรรม
กิจกรรมการออกกำลังกาย และนันทนาการนั้นมีความสำคัญอย่าทงยิ่ง ทั้งทางตรงและทางอ้อม
1. ช่วยส่งเสริมประสิทธิภาพทางกายและ จิตใจ
2. ช่วยส่งเสริมความสัมพันธ์ของบุคคลในสังคมและชุมชน
3. ช่วยป้องกันและลดปัญหาอาชญากรรม ตลอดจนพฤติกรรมเสี่ยงที่ไม่พึงประสงค์ของบุคคล
4. ช้วยส่งเสริมและสืบทอดค่านิยมด้านประเพณีที่ดีงามของสังคมเรา
5. ช่วยป้องกันปัญหาการเกิดโรคและ ฟื้นฟูสภาพของผู้ป่วยได้
เพิ่มเติม ในภาวะสังคมปัจจุบัน นันทนาการมีความสำคัญและจำเป็นต่อการดำรงชีวิตมากขึ้น ทุกขณะ แบ่งได้เป็นหัวข้อหลักสอง ประเด็น คือ
1. ความสำคัญต่อตัวเราเอง คนทุกคนหากได้แสดงออก ได้พูดจา ได้ร้องเพลง ได้ออกกำลังกาย ได้พักผ่อน ได้พักผ่อนหย่อนใจกับธรรมชาติ ฯลฯ จะมีความปิติสุข มีความสนุกสนาน อารมณ์แจ่มใส ไม่เครียด สุขภาพก็จะดีพร้อมที่จะประกอบกิจกรรมต่าง ๆ ได้อย่างมีคุณภาพ กิจกรรมเหล่านั้นเป็นองค์ประกอบของนันทนาการทั้งสิ้น และเป็นองค์ประกอบตามธรรมชาติของมนุษย์นั่นเอง เพราะอยู่ในตัวเรามาตั้งแต่เกิดแล้ว เพียงแต่เรามิได้ประมวลไว้เป็นหมวดหมู่ เป็นลำดับ และไม่ดึงออกมาใช้ให้เป็นประโยชน์เอง หากจะกล่าวว่า "เมื่อเกิดเป็นคนแล้วไม่มีใครไม่มีนันทนาการในหัวใจ" ก็ย่อมไม่ผิด
2. ความสำคัญต่อระบบสังคม สังคมเกิดจากการรวมตัวของบุคคลตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป หรือการประกอบกิจกรรมต่าง ๆ ต้องอาศัยคนกระทำให้มีการเคลื่อนไหวไปมา ด้วยการผูกพันโยงใยต่อเนื่องเป็นโครงสร้างตั้งแต่เล็ก เช่น ในครอบครัว ในหมู่เพื่อนฝูง จนกระทั่งโตเป็นระดับองค์กร ซึ่งที่ใดมีองค์กรที่มีโครงสร้างซับซ้อนแน่นหนาก็ย่อมจะมีปัญหาตามมามากมาย โดยเฉพาะปัญหาอันเนื่องมาจากจิตใจ เช่น จิตใจเป็นพิษเพราะเกิดมลภาวะทางจิต (Mind Pollution) ทำให้ศักยภาพการทำงานลดลงอย่างรวดเร็ว คนในองค์กรขาดคุณภาพ มีปัญหาการขัดแย้ง อาจส่งผลให้เกิดปัญหาอื่น ๆ ในสังคมตามมา เช่น อากาศเป็นพิษ น้ำเป็นพิษ สูญเสียผลผลิต ปัญหา อาชญากรรม เป็นต้น ทั้งหมดเหล่านี้เกิดจากการกระทำของมนุษย์ทั้งสิ้น ผลกระทบที่ตามมาคือโครงสร้างของสังคมและพฤติกรรมสังคมเบี่ยงเบนทันที ความสุขและการมีสุขภาพดีทั้งส่วนบุคคล ส่วนรวม และสภาพแวดล้อมทางสังคมนั้นเกิดได้จากการกระทำกิจกรรมทางนันทนาการ เพราะการมีสุขภาพจิตดีจะมีความสัมพันธ์กันโดยตรงกับความสามารถและเจตจำนงค์ของการเข้าร่วมกิจกรรม
****************************-------------------------******************************
มารยาทที่ดีในการเข้าร่วมกิจกรรมการออกกำลังกายและกิจกรรมนันทนาการ
มารยาทที่ดีเป็นพฤติกรรมสำคัญที่ผู้ร่วมกิจกรรมควรปฏิบัติไม่ว่าจะอยู่ในบทบาทของการเป็นผู้นำกิจกรรมหรือผู้เข้าร่วมในกิจกรรมควรต้องระลึกถึงและให้ความสำคัญ โดยมีแนวทางในการปฏิบัติดังนี้
1.ต้องแสดงออกกับสมาชิกที่เข้าร่วมกิจกรรมด้วยความสุภาพเรียบร้อยและมีความเหมาะสมกับวัฒนธรรมของไทย เช่น รู้จักที่จะให้เกียรติผู้มีอาวุโสกว่าหรือผู้ที่ให้คำแนะนำและดูแลในการปฏิบัติให้ถูกต้องหรือรวมไปถึงการใช้ถ้อยคำและวาจาที่สุภาพเรียบร้อยต่อสมาชิกผู้เข้าร่วมกิจกรรม
2.ต้องปฏิบัติตามกฎระเบียบตลอดจนข้อตกลงที่ได้ตกลงที่ได้กำหนดไว้อย่างเคร่งคัด เช่นระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการแต่งกายกฎระเบียบในเรื่องของช่วงเวลาในการเข้าร่วมกิจกรรมกฎระเบียบในการใช้อุปกรณ์หรือเครื่องอำนวยความสะดวกในการประกอบกิจกรรม
3.ต้องช่วยกันดูแลปรับปรุง รักษา เกี่ยวกับอุปกรณ์ สถานที่สิ่งของเครื่องใช้ที่นำมาประกอบกิจกรรมการออกกำลังกายและกิจกรรมนันทนาการให้อยู่ในสภาพที่พร้อมที่จะนำมาใช้ประกอบกิจกรรม
4.ต้องปฏิบัติหรือแสดงออกให้ถูกต้องตามบทบาทของตนเองให้เหมาะสมกับแค่ละสถานการณ์ไม่ว่าจะอยู่ในบทบาทของผู้นำกิจกรรมหรือผู้ร่วมกิจกรรม
5.ต้องให้ความร่วมมือกับกลุ่มสมาชิกโดยยึดแนวทางปฏิบัติกิจกรรมในลักษณะของกระบวนการกลุ่มโดยมีการแนวทางการปฏิบัติกิจกรรมในลักษณะของกระบวนการกลุ่ม โดนมีการกำหนดหน้าที่ภาระรับผิดชอบในแต่ละส่วนของกิจกรรม
----------------------บทบาทของการเป็นผู้นำและผู้ร่วมกิจกรรมที่ดี
การประกอบกิจกรรมการออกกำลังกายหรือกิจกรรมนันทนาการย่อมจะมีผู้เกี่ยวข้องที่สำคัญมีอยู่2 ส่วนประกอบด้วย ผู้ที่เป็นผู้นำกิจกรรมและผู้ร่วมกิจกรรมทั้งในบทบาทผู้นำและผู้ร่วมกิจกรรมควรมีแนวทางการปฏิบัติดังนี้
*บทบาทของการเป็นผู้นำกิจกรรม
1.ต้องศึกษาและทำภความเข้าใจเกี่บวกับรูปแบบและทักษะที่จำเป็นที่จำเป็นที่นำมาใช้ประกอบกิจกรรมนั้นๆโดนละเอียด และสามารถนำมาใช้ถ่ายทอดให้กับผู้เข้าร่วมกิจกรรมด้วยความถูกต้องปลอดภัยและเกิดประสิทธิภาะ
2.ต้องรู้จักที่จะเลือกรูปแบบของกิจกรรมให้มีความหมายของการส่งเสริมสุขภาพที่ดี
3.ต้องรู้จักคอยกระตุ้นหรือชี้แนะให้ผู้ร่วมกิจกรรมในระดับกลุ่มหรือชุมชน หรือสังคมได้ตระหนักความสัมคัญของการเข้าร่วมกิจกรรม
4.ควรมีความรู้เรื่องการปฐมพยาบาลแลพแนวทางในการป้องกันการบาดเจ็บที่อาจเกิดขึ้นจากการทำกิจกรรมนั้นๆ
5.ต้องคอยดูให้การดูแลหรือให้คำแนะนำหรือให้คำแนะนำรูปแบบของการปฏิบัติที่ถูกต้องแก่ผู้เข้าร่วมกิจกรรมอย่างทั่วถึง
**บทบาทของการเป็นผู้ร่วมกิจกรรมที่ดี
1.ต้องยอมรับและปฏิบัติตามกฏและกติกาที่กิจกรรมนั้นๆมีข้อกำหนด หรือมีข้อตกลงที่ นำมาใช้เป็นแนวทางการปฏิบัติ
2.ต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของผู้เข้านำกิจกรรมหรือผี่คอยดูแลการปฏิบัติกิจกรรมโดยเคร่งคัด
3.ขณะปฏิบัติกิจกรรมหากเกิดอาการผิดปกติขึ้นควรแจ้งให้ผู้ดูแลหรือผู้นำกิจกรรมได้ทราบไม่ควรฝืนปฏิบัติจนอาจเกิดขึ้นอันตรายและได้รับบาดเจ็บจากการปฏิบัติงาน
references : หนังสือสุขศึกษาและพลศึกษา ม.6
google.com